Câu mệnh lệnh (Imperatives): ra lệnh, hướng dẫn và làm mềm bằng please, Let's

Câu mệnh lệnh là câu không có chủ ngữ, bắt đầu bằng động từ nguyên thể. Đây là mẫu câu con gặp mỗi ngày trong lớp học, khi chơi trò chơi, và khi được người lớn hướng dẫn. Hiểu đúng giúp con nghe và phản hồi chuẩn ngay lập tức.

Tài liệu tự học · 5 phút đọc · Biên soạn cho bản xem trước

Câu mệnh lệnh khẳng định

Câu mệnh lệnh khẳng định bắt đầu trực tiếp bằng động từ nguyên thể KHÔNG có 'to', và không cần chủ ngữ vì người nghe được hiểu ngầm là 'you'. Ví dụ: 'Open your book.'; 'Sit down, please.'; 'Listen to me carefully.'; 'Turn off the light.'; 'Close the door.' Ta có thể thêm tân ngữ hoặc trạng ngữ sau động từ để rõ nghĩa: 'Put your bag on the chair.'; 'Wash your hands before lunch.' Vì chủ ngữ 'you' bị lược bỏ, câu mệnh lệnh rất ngắn gọn và mạnh. Trong lớp học, giáo viên thường dùng dạng này để điều khiển hoạt động: 'Stand up!', 'Look at the board.', 'Repeat after me.' Học sinh cần nhớ động từ luôn ở dạng nguyên thể, không chia, không thêm 's' hay 'ed' dù người nghe là ai.

Câu mệnh lệnh phủ định với Do not

Để ra lệnh đừng làm gì, ta thêm 'Don't' (viết tắt của 'do not') trước động từ nguyên thể: "Don't touch the fire."; "Don't run in the hallway."; "Don't be late."; "Don't forget your homework." Câu mệnh lệnh phủ định cũng bỏ chủ ngữ và giữ động từ nguyên thể sau 'Don't'. Chú ý với động từ 'be' ta cũng dùng "Don't be": "Don't be sad."; "Don't be noisy." Một số học sinh nhầm sang cấu trúc 'You don't + động từ' như câu trần thuật, ví dụ "You don't touch the fire" — câu này khác nghĩa, nó tả thói quen chứ không phải ra lệnh. Muốn ra lệnh trực tiếp, nhất định phải bắt đầu bằng 'Don't'. Trong trò chơi, giáo viên hay hô "Don't move!" hay "Don't peek!" — nghe chuẩn và phản xạ nhanh là mục tiêu của bài.

Dùng trong lớp học, hướng dẫn, và làm mềm bằng please, let us

Câu mệnh lệnh xuất hiện dày đặc trong công thức nấu ăn, hướng dẫn lắp ráp, biển báo và lời chỉ dẫn: 'Mix the flour and eggs.'; 'Press the green button.'; 'Keep quiet.' Để câu bớt gay gắt và lịch sự hơn, ta thêm 'please' ở đầu hoặc cuối: 'Please sit down.' / 'Sit down, please.' Với lời mời cùng làm gì đó, ta dùng 'Let's' (viết tắt của 'Let us'): "Let's go to the park."; "Let's play a game."; phủ định là "Let's not be late." 'Let's' tạo cảm giác cùng nhau, rất hợp trong lớp mầm non và tiểu học khi cô và trẻ làm chung một hoạt động. Kết hợp cả hai: 'Please be quiet.' lịch sự hơn 'Be quiet.' rất nhiều, và phù hợp khi con nói với bạn bè hoặc người lớn.

Lỗi phổ biến của học sinh Việt

Học sinh Việt thường mắc lỗi thêm chủ ngữ vào câu mệnh lệnh vì quen dịch 'Con mở sách ra' thành 'You open your book' — SAI khi đang ra lệnh, phải là 'Open your book.' Lỗi thứ hai là thêm 'to' trước động từ: 'To open your book' SAI, phải là 'Open your book.' Lỗi thứ ba là chia động từ theo người nghe: 'Opens your book' SAI vì mệnh lệnh luôn dùng động từ nguyên thể. Lỗi thứ tư là đặt 'not' trước động từ mà quên 'do': 'Not touch the fire' SAI, phải là "Don't touch the fire" vì phủ định cần trợ động từ 'do'. Cuối cùng, nhiều bạn dùng giọng ra lệnh cụt lủn thay vì thêm 'please' khi nói với người lớn. Nhớ ba từ khóa: nguyên thể, không chủ ngữ, phủ định dùng 'Don't'.

THỬ NGAY

Câu nào là câu mệnh lệnh phủ định đúng?

Chọn một đáp án để xem giải thích.

Áp dụng một ví dụ vào câu của riêng bạn trước khi sang bài tiếp theo.

Từ vựng tiếng Anh lớp học và giao tiếp hàng ngày

Chương trình mầm non cho bé

Trở lại thư viện