Bản chất câu điều kiện loại 3 và sắc thái tiếc nuối
Câu điều kiện loại 3 dùng để nói về một tình huống KHÔNG có thật trong quá khứ — điều đã không xảy ra, nên ta chỉ còn cách tưởng tượng một kết quả khác đi. Vì thế nó thường mang sắc thái tiếc nuối, trách móc nhẹ hoặc suy ngẫm. Ví dụ: 'If I had studied harder, I would have passed the exam.' (Nếu tôi đã học chăm hơn thì tôi đã đỗ.) Thực tế người nói đã không học đủ và đã trượt. Khác với loại 1 (có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai) và loại 2 (giả định trái với hiện tại), loại 3 luôn hướng về một quá khứ đã khép lại, không thể sửa được. Dấu hiệu nhận diện nhanh: có 'had + V3/ed' ở mệnh đề If và 'would have + V3/ed' ở mệnh đề chính.
Công thức If + had + V3/ed, would have + V3/ed
Cấu trúc chuẩn là: If + S + had + V3/ed, S + would have + V3/ed. Mệnh đề chính có thể thay 'would' bằng 'could' (có thể đã) hoặc 'might' (có lẽ đã) để đổi sắc thái: 'If she had left earlier, she could have caught the train.' Ta cũng có thể đảo 'had' lên đầu thay cho 'if' trong văn trang trọng: 'Had I known, I would have told you.' Bẫy thường gặp của học sinh Việt là dùng 'would' trong mệnh đề If ('If I would have known' — SAI) hoặc quên 'have' ở mệnh đề chính ('I would passed' — SAI). Hãy nhớ: mệnh đề If không chứa 'would', và mệnh đề chính luôn là 'would have + V3/ed'.
Câu điều kiện hỗn hợp 3–2 kết hợp quá khứ và hiện tại
Câu điều kiện hỗn hợp loại 3–2 kết hợp một điều kiện ở quá khứ với kết quả ở hiện tại. Công thức: If + S + had + V3/ed, S + would + V (nguyên thể). Ví dụ: 'If I had taken that job, I would be rich now.' — Quá khứ: tôi đã không nhận công việc đó; Hiện tại: giả sử thì bây giờ tôi đã giàu. Dấu hiệu nhận biết là trạng ngữ chỉ hiện tại như 'now', 'today', 'at the moment' xuất hiện ở mệnh đề kết quả. Ngược lại còn có loại 2–3: điều kiện trái với hiện tại nhưng kết quả ở quá khứ, ví dụ 'If I were braver, I would have spoken up.' Nhận diện đúng dấu hiệu thời gian giúp bạn không viết sai dạng động từ.
Phân biệt câu điều kiện loại 2 và loại 3
Loại 2 nói về điều trái với HIỆN TẠI: 'If I had more time, I would travel more.' Loại 3 nói về điều trái với QUÁ KHỨ: 'If I had had more time, I would have travelled more.' Mẹo phân biệt nhanh: nhìn mệnh đề If. Nếu chỉ có 'V2/ed' hoặc 'were' thì là loại 2; nếu có 'had + V3/ed' thì là loại 3. Một điểm dễ lẫn là loại 3 dùng 'had had' khi động từ chính là 'have' ('If I had had money...'). Học sinh thường viết 'If I would have time' — sai ở cả hai loại. Hãy nhớ chắc: mệnh đề If không bao giờ chứa 'would'.
THỬ NGAY
Chọn câu viết ĐÚNG ngữ pháp:
Chọn một đáp án để xem giải thích.
Áp dụng một ví dụ vào câu của riêng bạn trước khi sang bài tiếp theo.
Ôn lại câu điều kiện loại 1 và mẹo làm bài thi
Câu điều kiện loại 2 — giả định trái với hiện tại
Trở lại thư viện