Câu bị động là gì và khi nào nên dùng
Câu bị động (Passive Voice) được dùng khi chúng ta muốn nhấn mạnh đối tượng chịu tác động của hành động, thay vì người thực hiện hành động đó. Trong câu chủ động 'The cat broke the vase', chủ ngữ 'the cat' là người gây ra hành động. Khi chuyển sang bị động 'The vase was broken', đối tượng 'the vase' lên làm chủ ngữ và trở thành tâm điểm chú ý. Ta dùng bị động khi người thực hiện không quan trọng, không biết rõ, hoặc muốn giữ kín. Ví dụ 'My car was stolen last night' không cần nêu kẻ trộm. Trong văn viết học thuật và tin tức, bị động cũng giúp câu văn khách quan hơn, ví dụ 'The results were published in a scientific journal'. Hiểu đúng bản chất này giúp em chọn dạng câu phù hợp chứ không máy móc đổi hết sang bị động.
Công thức chung be + V3/ed và cách chuyển từ câu chủ động
Công thức chung của câu bị động là S + be + V3/ed (+ by + tác nhân). Động từ 'be' được chia theo thì của câu và hợp với chủ ngữ mới. Quy trình chuyển từ chủ động sang bị động gồm bốn bước: lấy tân ngữ của câu chủ động làm chủ ngữ mới, chia 'be' theo thì gốc, đổi động từ chính sang V3/ed, và thêm 'by + tác nhân' nếu cần. Ví dụ 'They built this bridge in 1990' chuyển thành 'This bridge was built in 1990'. 'By them' được lược bỏ vì không cần thiết. Khi tác nhân là đại từ chung chung như people, they, someone, ta thường bỏ 'by'. Chỉ giữ 'by' khi tác nhân mang thông tin quan trọng, ví dụ 'The song was written by Trinh Cong Son'. Nắm bốn bước này, em có thể chuyển đổi chính xác mọi câu ở dạng cơ bản.
Bị động ở các thì cơ bản: hiện tại đơn, quá khứ đơn, hiện tại hoàn thành, tương lai đơn
Mỗi thì có một công thức bị động riêng, khác nhau ở dạng của 'be'. Hiện tại đơn dùng am/is/are + V3: 'English is spoken all over the world'. Quá khứ đơn dùng was/were + V3: 'The letter was sent yesterday'. Hiện tại hoàn thành dùng have/has been + V3: 'The homework has been done'. Tương lai đơn dùng will be + V3: 'The new school will be opened next year'. Điểm chung là V3/ed luôn đứng sau 'be', chỉ có dạng của 'be' thay đổi theo thì. Một lỗi rất thường gặp của học sinh là quên chia 'be', chẳng hạn viết 'The house build in 2010' thay vì 'The house was built in 2010', hoặc dùng 'is' thay vì 'was'. Bí quyết là xác định thì trước, rồi mới chia 'be' cho đúng, sau đó mới thêm V3/ed. Luyện theo trình tự này sẽ giảm hẳn lỗi chia sai.
Bị động với động từ khuyết thiếu và các dạng bị động đặc biệt
Với động từ khuyết thiếu (can, could, should, must, may, might), công thức bị động là modal + be + V3/ed, ví dụ 'This exercise must be done carefully' hay 'The problem can be solved easily'. Dạng bị động với hai tân ngữ (như give, send, offer, tell) có thể chuyển theo hai cách: 'They gave me a book' thành 'I was given a book' hoặc 'A book was given to me'. Dạng bị động với 'get' mang sắc thái thân mật, thường dùng trong văn nói: 'I got my hair cut' hay 'He got hurt in the accident'. Một số động từ như 'get' nhấn mạnh việc chịu đựng tác động. Ngoài ra cần nhớ bị động của các cấu trúc đặc biệt, ví dụ 'It is said that...' hoặc 'He is said to be rich' thay cho 'People say that he is rich'. Nắm các dạng này giúp em xử lý phần viết lại câu linh hoạt và tự nhiên hơn.
THỬ NGAY
Chọn dạng bị động đúng cho câu: "Someone has stolen my bike."
Chọn một đáp án để xem giải thích.
Áp dụng một ví dụ vào câu của riêng bạn trước khi sang bài tiếp theo.
Phương pháp viết câu tránh lỗi Việt hóa (Vietlish)
Chương trình tiếng Anh bậc trung học
Trở lại thư viện